Wydawca treści
Polskie lasy
fot. Paweł Fabijański
fot. Paweł Fabijański
fot. Paweł Fabijański
Polska jest w europejskiej czołówce, jeśli chodzi o powierzchnię lasów. Zajmują one 29,2 proc. terytorium kraju, rosną na obszarze 9,1 mln ha. Zdecydowana większość to lasy państwowe, z czego prawie 7,6 mln ha zarządzane jest przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe.
W Polsce lasów wciąż przybywa. Lesistość kraju zwiększyła się z 21 proc. w roku 1945 do 29,2 proc. obecnie. Od roku 1995 do 2011 powierzchnia lasów zwiększyła się o 388 tys. ha. Podstawą prac zalesieniowych jest „Krajowy program zwiększania lesistości", zakładający wzrost lesistości do 30 proc. w 2020 r. i do 33 proc. w 2050 r. Lasy Polski są bogate w rośliny, zwierzęta i grzyby. Żyje w nich 65 proc. ogółu gatunków zwierząt.
Lasy rosną w naszym kraju na glebach najsłabszych, głównie z powodu rozwoju rolnictwa w poprzednich wiekach. Wpływa to na rozmieszczenie typów siedliskowych lasu w Polsce. Ponad 55 proc. powierzchni lasów zajmują bory. Na pozostałych obszarach występują siedliska lasowe, głównie mieszane. Ich niewielką część stanowią olsy i łęgi – niewiele ponad 3 proc.
W latach 1945-2011 powierzchnia drzewostanów liściastych na terenach PGL LP wzrosła z 13 do ponad 28,2 proc.
Na terenach nizinnych i wyżynnych najczęściej występuje sosna. Rośnie ona na 64,3 proc. powierzchni leśnej w PGL LP oraz na 57,7 proc. lasów prywatnych i gminnych. W górach przeważa świerk (zachód) oraz świerk z bukiem (wschód). Dominacja sosny wynika ze sposobu prowadzenia gospodarki leśnej w przeszłości. Kiedyś monokultury (uprawy jednego gatunku) były odpowiedzią na duże zapotrzebowanie przemysłu na drewno. Takie lasy okazały się jednak mało odporne na czynniki klimatyczne. Łatwo padały również ofiarą ekspansji szkodników.
W polskich lasach systematycznie zwiększa się udział innych gatunków, głównie liściastych. Leśnicy odeszli od monokultur – dostosowują skład gatunkowy drzewostanu do naturalnego dla danego terenu. Dzięki temu w latach 1945-2011 powierzchnia drzewostanów liściastych na terenach PGL LP wzrosła z 13 do ponad 28,2 proc. Coraz częściej występują dęby, jesiony, klony, jawory, wiązy, a także brzozy, buki, olchy, topole, graby, osiki, lipy i wierzby.
W naszych lasach najczęściej występują drzewostany w wieku od 40 do 80 lat. Przeciętny wiek lasu wynosi 60 lat. Coraz więcej jest drzew dużych, liczących ponad 80 lat. Od końca II wojny światowej ich powierzchnia wzrosła z 0,9 mln ha do prawie 1,85 mln ha.
Raporty o stanie lasów w Polsce
Najnowsze aktualności
Odbiór prac urządzeniowych w Nadleśnictwie Gubin
Odbiór prac urządzeniowych w Nadleśnictwie Gubin
Wczorajsze spotkanie (26 maja 2026 r.) to kluczowy moment dla przyszłości lasów w regionie Gubina. Odbiór prac urządzeniowych z obecnością Zespołu Lokalnej Współpracy to bardzo praktyczny etap tworzenia nowego Planu Urządzenia Lasu (PUL) dla Nadleśnictwa Gubin na kolejną dekadę.
PUL to swoisty „konstytucyjny” dokument dla każdego nadleśnictwa, określający, które fragmenty lasu zostaną objęte szczególną ochroną, a także, gdzie, ile i w jaki sposób można pozyskiwać drewno oraz które obszary wymagają odnowienia.
Podczas spotkania przy stole usiedli nie przypadkowi ludzie, ale kluczowi specjaliści, z których każdy pełnił ściśle określoną funkcję:
• BULiGL Oddział w Poznaniu (Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej): To wykonawcy, czyli eksperci, którzy ostatnie miesiące spędzili bezpośrednio w naszych gubińskich lasach, prowadząc tam intensywne prace terenowe. Przechodząc piechotą każdy fragment lasu, przemierzyli mnóstwo kilometrów. Przeliczyli drzewa, zbadali gleby, ocenili stan zdrowotny lasu i na tej podstawie przygotowali projekt nowych planów gospodarczych. Wczoraj prezentowali efekty swojej wytężonej pracy.
• ZLW – Zespół Lokalnej Współpracy: Na tym etapie to relatywnie nowa i niezwykle ważna praktyka w Lasach Państwowych. Jego celem jest włączenie w proces decyzyjny strony społecznej, jeszcze zanim dokumenty zostaną ostatecznie „wyryte w kamieniu”.
• RDLP w Zielonej Górze (Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych): Organ nadzorujący. To dyrekcja ostatecznie zatwierdza i koordynuje cały proces na poziomie regionalnym, dbając o to, by plany były zgodne z nadrzędną polityką leśną i przepisami prawa ochrony środowiska.
• Nadleśnictwo Gubin: Gospodarze terenu. To leśnicy z Gubina będą przez najbliższe 10 lat realizować te założenia w praktyce. Ich rola polegała na weryfikacji, czy propozycje BULiGL odpowiadają realiom panującym w gubińskich lasach.
Podczas tego spotkania omawiano między innymi:
1. Lasy o zwiększonej funkcji społecznej: Wyznaczenie stref wokół Gubina i mniejszych miejscowości, gdzie priorytetem jest rekreacja, turystyka i estetyka krajobrazu, a nie produkcja drewna.
2. Ochronę przyrody: Konsultowanie planów gospodarczych w rejonach cennych przyrodniczo, m.in. na obszarach Natura 2000.
3. Gospodarkę wodną: W obliczu zmian klimatycznych kluczowym elementem PUL jest retencja wody w lasach.
